Geceye Açılan Aydınlık Pencereler
Meslek hayatımın ilk adımlarını atan taze bir hekim olarak, Konya’nın sessiz bir kasabasına atanmıştım. Gençliğin heyecanı ve yabancı bir yere gelmenin mahmurluğu üzerimdeydi. Henüz ilk akşamımda, rayların hemen yanı başındaki mütevazı bir haneye konuk oldum. Yemekler yenmiş, çaylar içilmiş, sohbetin koyulaştığı saatler geride kalmıştı. Yol yorgunluğuyla gözlerim kapanıyor, ağır bir uyku beni kendine çağırıyordu; ancak ev sahiplerinde istirahat edeceklerine dair en ufak bir kıpırtı yoktu.
Nihayet nezaketimi zorlayarak evin büyüklerinden Hacıanne’ye fısıldadım: “Anneciğim, buralarda istirahat vakti ne zamandır?” Hacıanne’nin cevabı, hayat boyu unutamayacağım bir dersin ilk cümlesiydi: “Evladım, trenin gelmesini bekliyoruz.” Şaşırmıştım. “Bir yakınınız mı gelecek?” diye sorduğumda, yüzündeki o engin şefkatle gülümsedi:
“Hayır evladım, trenden bir tanıdık beklediğimiz yok. Lakin burası sapa bir yerdir. Gecenin bu vaktinde trenden buraları hiç bilmeyen bir yabancı inebilir. İner de karanlıkta kalırsa, başını sokacak ‘ışığı yanan bir ev’ bulamazsa hali ne olur? O garip, başını kaldırınca sönmemiş bir lamba görsün diye bekliyoruz.”
Bu asil düşünce, Anadolu’nun derin ruhunu özetliyordu. Bugün hala Konya Ovası’nın ya da memleketin bir köşesinde, tanımadığı bir misafir için uykusundan feragat eden o “ışığı yanan evler” duruyor mudur? Yorgun yolcular, o huzurlu yün yataklarda başlarını dinlendirebiliyorlar mı? Sokaktaki sahipsiz bir hayvana bir kap yemek sunan merhametli eller, kuşlar üşümesin diye saraylara yuva yapan o zarif mimarlar şimdi nerede?
Sanki o eşsiz ruh, atlarına binip uzak diyarlara göçmüş. Bizler, o güzel insanları uğurlamış bir medeniyetin boynu bükük varisleriyiz. Onların gidişiyle açılan devasa boşluklarda savrulan ruh fukaralarıyız. Şairin de dediği gibi; o güzel insanlar, o asil atlara binip gittiler. Peki, onları ne küstürdü? Hangi vurdumduymazlığımız onları sessiz sedasız gitmeye mecbur bıraktı?
Ey bu toprağın ruhunu dokuyan güzel insanlar! Neredesiniz? Işığınız neden söndü?
