Türkiye’de emeklilik sistemiyle ilgili yeni bir düzenleme beklentisi yeniden gündeme geldi. EYT kapsamına giremeyen ve özellikle 2000–2008 yılları arasında sigorta başlangıcı bulunan milyonlarca çalışan için kademeli emeklilik seçeneği tartışılıyor. SGK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamında bulunan vatandaşları ilgilendiren modelin yeniden Meclis gündemine taşınması bekleniyor.
EYT Sonrası Yeni Beklenti
8 Eylül 1999 sonrasında sigorta başlangıcı yapılan çalışanlar EYT düzenlemesinden yararlanamamıştı. Bu nedenle 2000 yılı ve sonrasında sigortalı olanlar için yeni bir emeklilik formülü beklentisi oluştu. Gündemdeki kademeli emeklilik modeli, sigorta başlangıç tarihine göre farklı yaş ve prim koşulları öngörüyor.
Kademeli Emeklilik Modelinde Öne Çıkan Şartlar
Gündeme gelen formülde genel olarak kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 yaş sınırı ve 7.000 prim günü temel şart olarak öne çıkıyor. Bununla birlikte, sigorta giriş tarihine göre yaş ve prim günlerinde kademeli bir sistem uygulanması planlanıyor.
Örnek olarak 2000 yılında sigortalı olan kadınlar için 43 yaş ve 6.325 prim günü, 2008 girişliler için ise 49 yaş ve 6.925 gün şartı öne sürülüyor. Erkeklerde ise bu rakamların 2000 girişliler için 45 yaş ve 6.325 gün, 2008 girişliler için 51 yaş ve 6.925 gün olması bekleniyor.
Düzenleme Kimleri Kapsayabilir?
Gündemdeki modelin SGK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamındaki çalışanları ilgilendirmesi bekleniyor. SSK kapsamında kadınlarda 20 yıl sigortalılık ve 5.000–5.975 gün, erkeklerde ise 25 yıl sigortalılık ve aynı prim aralığı gündeme geliyor.
Bağ-Kur ve Emekli Sandığı açısından kadınlarda 7.200, erkeklerde 9.000 prim günü şartı bulunurken, Bağ-Kur prim günlerinin 7.200 günde eşitlenmesi de tartışılan başlıklardan biri.
Yıpranma Payı da Gündemde
Erken emeklilik konusunda yalnızca kademeli sistem değil, yıpranma payı uygulaması da önem taşıyor. Ağır ve riskli işlerde çalışanlara, çalışma sürelerine bağlı olarak ek prim günü kazandırılabiliyor. Madencilik, sağlık, basın, güvenlik ve Türk Silahlı Kuvvetleri gibi alanlarda çalışan belirli meslek grupları bu uygulamadan yararlanabiliyor.
Henüz Kesinleşmiş Bir Yasa Yok
Söz konusu düzenlemeyle ilgili beklentiler artarken, henüz yürürlüğe girmiş veya kesinleşmiş bir yasa metni bulunmuyor. Düzenlemenin ilerleyen dönemde Meclis gündemine taşınması halinde kapsam ve şartların netleşmesi bekleniyor. Ev kadınlarına yönelik sosyal güvence ve emeklilik desteği de gündemdeki diğer başlıklar arasında yer alıyor.
Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş da vatandaşların mevcut iddialara karşı temkinli olması gerektiğine dikkat çekerek, kesinleşmiş bir yasal düzenleme bulunmadığını vurguluyor.
Kısacası, 2000–2008 yılları arasında sigorta başlangıcı bulunan milyonlarca kişi kademeli emeklilik beklentisini yakından takip ediyor. Ancak yaş, prim ve diğer koşulların kesinleşmesi için resmî düzenlemenin açıklanması gerekiyor.
